ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
687
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )
يازدهم ميرزا محمد مهدى شهرستانى كه نيز در ( ج 2 سال مذكور عنوان 241 ص 611 ) گذشت . مرحوم مير عبد اللطيف خان در هنگام غروب آفتاب روز يكشنبه پنجم ماه ذى القعدة الحرام اين سال ، چنانكه در « مرآة الاحوال » نوشته - مطابق ( . . . ) دلو ماه برجى - وفات كرد و در قبرستان دايره مير شهر حيدرآباد دكن دفن شد . و بنا بتاريخ تولدش كه ذكر كرديم مدت عمر وى چهل و هفت سال و ده ماه قمرى و بيست و شش روز خواهد بود . در اينجا بايد يادآور شد كه كتاب « تحفة العالم » از كتب ممتعه و پرفائده است كه ظاهرا براى بيان أوضاع هند تأليف شده ، ليكن مطالب و دقايق تاريخى نادرهء بسيار در آن درج است ، مانند دو كتاب نظير خود « تاريخ شيخ محمد على حزين » و « مرآة الاحوال » آقا احمد بهبهانى كه مرحوم شيخ حزين ( كه در 1222 بتقريبى بيايد ) تاريخى در أحوال خود تأليف كرده و در آن از اوضاع ايران و بخصوص اصفهان از آمدن افغان در آنجا و سالهاى چند بعد از آن شرح مفيد مختصرى با احوال چندين نفر از رجال نوشته ، و بعد از آن اين كتاب « تحفة العالم » را مير عبد اللطيف خان تقريبا مانند آن و مثل اينكه در تتميم آن باشد بطريقهء او و بعنوان اوضاع هند با همان فوائد تاريخى و رجالى تأليف كرده و تاريخ وفات حزين را در آن آورده . و بعد از آن مرحوم آقا احمد بهبهانى كه در ( 1235 ) بيايد كتاب « مرات الاحوال » را باز به همان طريقه و روش پسنديده نوشته و تاريخ وفات مير عبد اللطيف خان را بهطورىكه نوشتيم در آن ذكر كرده . * ( 275 - تولد مرحوم حاجى ميرزا عبد الكريم ايروانى - ره ) * در كتاب « قصص العلماء : 77 » ترجمهاى بعنوان آخوند ملا عبد الكريم ايروانى ايراد نموده ، و در بسيارى از كتب ديگر نيز شرح حال و ذكر مقالى از حاجى ميرزا عبد الكريم ايروانى نمودهاند ، و به نظر ما چنين آمد كه اينها هر دو يكى مىباشند ، و اينك بعقيدهء اتحاد ،